Setna rocznica wydania pierwszej serii znaczków Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej na Górnym Śląsku.
Dodane przez Andrzej Nowak dnia Luty 19 2020 12:22:04


Treść rozszerzona


20.02.1920 r. setna rocznica wydania pierwszej serii znaczków Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej na Górnym Śląsku.

Długotrwałe dyskusje i „przepychanki” w kwestii górnośląskiej zakończyło podpisanie 28 czerwca 1919 roku traktatu wersalskiego, który poruszając kwestię granicy polsko-niemieckiej, zdecydował zapytać mieszkańców o to, w którym kraju – w Polsce czy w Niemczech – chcą żyć.

Art. 88 traktatu wersalskiego z 28 czerwca 1919 roku określił zasady plebiscytu, który miał definitywnie rozstrzygnąć kwestię przynależności państwowej Górnego Śląska.

Przygotowania do plebiscytu nadzorować miała Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa oraz jej zbrojne ramię – wojska sprzymierzone: francuskie, włoskie i brytyjskie.

Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa sprawowała władzę na Górnym Śląsku od 12 lutego 1920 r. do lipca 1922 r. Opole wybrano na jej główną siedzibę.

Międzysojusznicza Komisja zarządzała na obszarze plebiscytowym również pocztą, w związku z tym zobowiązana była do wydania specjalnych znaczków pocztowych.

Nieterminowe nadejście znaczków zamówionych w Paryżu, zmusiło Międzysojuszniczą Komisję do wykorzystania będących w obiegu znaczków niemieckich które opatrzona nadrukiem C.I.H.S., stanowiące skrót od Commission Interalliee (de) Haute Silesie. Znaczki te były w użyciu od 11 do 19 lutego a służyły do frankowania urzędowej korespondencji członków Komisji.

,..,Znaczki takie a zwłaszcza całości pocztowe z tego okresu są niezwykle cenne i poszukiwane i są uznawane za VORLÄUFERY (prekursory) znaczków plebiscytowych. Oczywiście prawdopodobnie w wielu zbiorach takie pozycje się znajdują, ale nie wszyscy orientują się w jakim okresie i z jakim ostemplowaniem je poszukiwać. Zapewne Czekaja nas ciekawe odkrycie. Oryginalne należą do największych rarytasów filatelistyki światowej..,.,

Nadejście z Paryża znaczków, wydrukowanych przez paryską drukarnię ATELIER DU TIMBRE „seria dziewięciu znaczków wartości od 2 ½ Pf. do 5 Mk. (Mi.Nr. 1–9) - cyfra w owalu, oznaczająca nominał znaczka” pozwoliło 20 lutego 1920 roku wprowadzić je do obiegu.

Układ znaczków był podobny jak znaczków francuskich drukowanych w tamtym czasie. Arkusz sprzedażny zawierający 150 znaczków składał się z 6 bloków po 25 znaczków (skan 1 i 2 ) rozdzielonych białymi marginesami szerokości 10 mm pionowe i 24 mm poziome co dawało możliwość wydzielenia 11 parek poziomych z pustopolem i 16 parek pionowych z pustopolem ( skan 3,4 i 5) oraz dwóch czworobloków przedzielonych pusto polami w kształcie krzyża.

Wydrukowano 9 nominałów (skan 6)

2 ½ Pf. w nakładzie 900 tys.

3 Pf. w nakładzie 900 tys.

5 Pf. w nakładzie od 5 do 9 mln.

10 Pf. w nakładzie 3 do 9 mln.

15 Pf. w nakładzie od 6 do 12 mln.

20 Pf. w nakładzie od 9 do 18 mln.

50 Pf. w nakładzie od 300 tys. do 3 mln.

1 Mk. w nakładzie od 300 tys. do 3 mln.

5 Mk. w nakładzie od 300 tys. do 600 tys.

Wielkości nakładu są różne w zależności od źródła pochodzenia

Trudności zaopatrzeniowe spowodowały, że druk znaczków wykonywany był z kilku gatunków papieru. Jest tutaj bardzo ciekawy temat badawczy gdyż spotyka się papier gruby, cienki w wielu odcieniach jak żółtawy, kremowy, szarawy, biały jak również wiele gatunków gumy od białej poprzez żółtawą, szarawa do brunatnożółtawy. Na Skanie nr 7 pokazane są ekstremalne przypadki wariantów papieru po lewej stronie szary w świetle UV ciemny a po prawej stronie biały a w świetle UV jasny.

Oczywiście w fazie druku występowało wiele usterek pojawiających się w całym nakładzie jak np.;

Zn nr 4 - zeszlifowana prawa ramka w całym drugim pionowym rzędzie (skan 8 i 9).

Zn nr 3 - Pole 49 tzw. białe H i ostatni pionowy rząd tzw. zielone H (skan 10, 11, 12).

Zn nr 1 - gruba jedynka na polu nr 115 (skan 13)

Zn nr 8 - różne grubości jedynki (skan 14)

To tylko niektóre ze znanych błędów. Artykuł jest za krótki aby pokazać wszystkie pojawiające się błędy.

Wiele błędów pojawia się w części nakładu jak np. w znaczku nr 4 akcent w owalu (skan 15).

Na Skanie 16 Kasowniki pierwszego dnia obiegu tj. 20.02.1920 r.

Na skanach 17-25 przykłady zastosowania znaczków nr 1-9 na korespondencji pocztowej. Na szczególna uwagę zasługuje pokazany na Skanie nr 25 list wartościowy o wartości 35.000 Mk, waga listu 106 g. z miejscowości ZAWISNA do Wrocławia ofrankowany 3 znaczkami nr 9. To unikalna frankatura, perła Plebiscytu Śląskiego.

Marian Biesiada